۱۳۹۶/۰۲/۱۲
با حضور وزیر راه و شهرسازی تصویب شد؛

تصویب سند واحد ۱۳ بندی حفاظت از بافت‌های تاریخی- فرهنگی در شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران

سند واحد حفاظت از بافت‌های تاریخی - فرهنگی و رویکردهای کلی حفاظت و احیای محدوده‌های تاریخی - فرهنگی در ۱۳ بند و هفت بخش، در دومین جلسه شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران به ریاست وزیر راه و شهرسازی به تصویب رسید.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، دومین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در سال ۹۶، با حضور اعضای اصلی شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران؛ عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی و رییس شورا، پیروز حناچی دبیر شورا، محمد سعید ایزدی معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت عمران و بهسازی شهری ایران، محمد اسلامی معاون وزیر دفاع، محمدحسن طالبیان معاون میراث‌فرهنگی سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، محمدرضا شاملو معاون عمران‌روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، متصدی معاون محیط‌زیست سازمان حفاظت از محیط‌زیست، هوشنگ خندان‌دل معاون وزیر کشور، مهرداد تقی‌زاده معاون حمل و نقل وزیر راه و شهرسازی، نمایندگان سازمان برنامه و بودجه، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، معاون وزیر کشاورزی، فرزانه صادق مالواجرد مدیرکل دفتر معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش، زهره داوودپور مدیرکل دفتر طرح‌های کالبدی، مسعود حمزه‌ای مدیرکل دفتر نظارت بر طرح های توسعه و عمران و همچنین مسؤولان حوزه‌های مرتبط در ساختمان دادمان وزارت راه و شهرسازی برگزار شد.
بنا بر این گزارش، پیرو مصوبه مورخ ۹۴.۷.۲۷ شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران، موضوع ابلاغ محدوده بافت تاریخی ۱۶۸ شهر کشور و همچنین نامه ابلاغی مقام‌عالی وزارت راه و شهرسازی به شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران به شماره ۰۲/۱۰۰/۴۲۴۹۱ مورخ ۴/۰۸/۱۳۹۴ موضوع ابلاغ رویکرد ایران‌شهری در بازخوانی و بازآفرینی این عرصه‌های ارزشمند و ضرورت تهیه دستورالعملی برای تحقق این هدف، شورای عالی شهرسازی و معماری در جلسه مورخ ۹۶.۲.۱۱ مصوبه زیر را در سیزده بند به عنوان رویکرد اصلی تهیه سند واحد حفاظت از بافت‌های تاریخی - فرهنگی، به تصویب رساند. این سند مشتمل بر هفت بخشِ تدوین مقدمه و کلیات سند، تعاریف و مفاهیم پایه و مشترک، راهبردها و سیاست‌ها، نظام‌نامه نحوه اقدام، شیوه‌نامه (شرح خدمات) تهیه برنامه‌ها و طرح‌ها، نظام و ساختار مدیریت هماهنگ و یکپارچه و دستورالعمل نهادینه‌سازی خواهد بود.
 
*** رویکردهای کلی حفاظت و احیای محدوده‌های تاریخی - فرهنگی
محدوده‌های تاریخی - فرهنگی به بخش یا بخش‌هایی از شهر اطلاق می‌شوند که منعکس‌کننده ارزش‌های تاریخی - فرهنگی شهر بوده و شکل آن‌ها، حاصل تعامل مکان(جغرافیا و بوم)، زمان(تاریخ) و باور(اعتقادات) در رابطه با انسان در یک پهنه زیستی در طول تاریخ می‌باشد. ‌این محدوده‌ها که به ‌لحاظ ویژگی‌های شکلی، ساختاری و ارزش‌های تاریخی -فرهنگی از سایر پهنه‌های شهری متمایز، قابل تشخیص و مستلزم شناسایی بوده، توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تعیین می‌شوند.
1.محدوده‌های تاریخی - فرهنگی شهرها با توجه به ویژگی‌های شکلی(ریخت‌شناسی)، عناصر و اجزای متشکله و ساختارهای فرهنگی - اجتماعی‌شان قابل شناسایی هستند. این محدوده‌ها، همچنین کلیه نظامات وابسته به آن‌ها(نظام طبیعی، قنوات و ...) نیازمند توجه ویژه در نظام سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و طرح‌ریزی توسعه شهری هستند.
2.اطلاق محدوده‌های تاریخی - فرهنگی به معنای توجه صرف به یک دوره از تاریخ و معطوف به گذشته‌های دور نیست، بلکه به تمامی پهنه‌های ارزشمندی اشاره دارد که حتی در دوره‌های متاخر برپا شده و واجد ارزش هستند.
3.محدوده‌های تاریخی - فرهنگی شهرها، به ‌عنوان میراث فرهنگی یک ملت، سازنده اصلی منظر تاریخی شهری، بیانگر ارزش‌های اجتماعی، اقتصادی و محیطی‌اند؛ لذا توجه توأمان به حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس و میراث فرهنگی ملموس و میراث تاریخی - طبیعی، در داخل بافت این محدوده‌ها ضروری است.
4.محدوده‌های تاریخی - فرهنگی، به منزله بخشی جدایی‌ناپذیر از پیکره و استخوان‌بندی شهر امروزند؛ لذا پرداختن به موضوع حفاظت و احیاءاین پهنه‌های ارزشمند، باید با رویکردی جامع‌نگر در مقیاس شهر و سرزمین پیرامونی مورد توجه قرار گیرد. این رویکرد بایستی متضمن تقویت و استمرار رابطه همه‌جانبه محدوده‌ها با کل شهر باشد. این محدوده‌ها واجد آموزه‌ها و ویژگی‌های قابل تسری به بخش‌های جدید توسعه شهری هستند.
5.محدوده‌های تاریخی - فرهنگی، به‌منزله پهنه‌های در بردارنده عناصر و مجموعه­های تاریخی و ارزشمند، با شبکه‌ای از معابر در‌هم تنیده که ساختار و سازمان فضایی بافت را تشکیل می‌دهد، شناخته می‌شوند. این بافت‌ها دارای فضاهای عمومی ویژه‌ای هستند که همواره مکان رویدادها و قلمرو تعاملات اجتماعی بوده‌اند. محلات قدیمی و تاریخی نیز، پهنه‌های سکونت را در این محدوده‌ها تعریف می‌کنند؛ لذا حفاظت از اصالت و یکپارچگی در همه ابعاد در فرایند حفاظت و احیای این محدوده‌ها ضروری است.
 
6.حفاظت و احیاء محدوده‌های تاریخی - فرهنگی فرایندی جامع، تدریجی و پیوسته از مجموع اقدامات کالبدی و غیرکالبدی با تاکید بر ساختارهای فرهنگی - اجتماعی زمینه است. اقدامات مقطعی، پروژه‌محور و صرفاً کالبدی، به‌تنهایی پاسخگوی مشکلات نبوده بلکه حفظ و احیای این پهنه‌های ارزشمند، ارتقای کیفیت زندگی ساکنان و حضور جریان حیات شهری در آن در پی فرایندی گام‌به‌گام، برنامه‌محور و خرد مقیاس در همه ابعاد اجتماعی، اقتصادی و محیطی با تاکید مضاعف بر نقش اقدامات غیر کالبدی میسر می‌شود.
7.محدوده‌های تاریخی - فرهنگی شهرها، مجموعه‌ای یکپارچه است که هرگونه مداخله در آن، به ویژه مداخله کالبدی از جمله تخریب بناها، تعریض گذرها، افزایش ارتفاع، افزایش تراکم جمعیتی و ... وحدت آن را مخدوش و موجب از میان رفتن هویت و شواهد ناظر بر ارزش‌های تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی بوده و امکان بازشناسی ارزش‌های نهفته آن را از میان خواهد برد.
8.نظر به غنای فرهنگی و اقلیمی و سرزمینی، مکاشفه دقیق ارزش‌های زمینه ضروری بوده تا در تدوین راهبردها، سیاست‌ها و همچنین برنامه‌های حفاظت و احیاء مورد توجه قرار گیرد.
9.اعطای کاربری و نقش جدید به منظور بهره‌برداری مجدد از بناهای تاریخی، با رعایت اصالت و یکپارچگی اثر و با حفظ کاربری غالب بافت تاریخی به‌عنوان یکی از سیاست‌های کلیدی برنامه‌های حفاظت و احیاءمحسوب می‌شود که ضمن تقویت حس‌تعلق به مکان نزد شهروندان و ایفای نقشی مهم در شکوفایی اقتصاد محلی، می‌تواند به‌عنوان یک محرک توسعه حفاظت محور در بافت پیرامونی عمل نماید.
  1. 10. فرایند حفاظت و احیای محدوده‌های تاریخی فرهنگی، به عنوان موضوعی چند وجهی و فرابخشی، نیازمند مشارکت و حضور تمامی دستگاه‌ها و کنشگران مرتبط و موثر، متشکل از دستگاه‌ها و نهادهای ذیربط، نمایندگان سازمان‌های مردم نهاد و دانشگاهیان است.
10.با توجه به نقش محوری ساکنان در فرایند حفاظت و احیای و به منظور جلب مشارکت همه جانبه آنان، ضروری است طرح‌ها و برنامه‌های این محدوده‌ها با محوریت ساختارهای فرهنگی اجتماعی ساکنان و شناخت دقیق مختصات حیات شهری، با رویکرد توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی، شرایط را برای حضور و مشارکت ساکنان فراهم نمایند. 
11.ضمن تأکید بر نقش محوری مدیریت شهری(شوراها و شهرداری‌ها) و با توجه به ضرورت ایجاد یک فضای مدیریتی هماهنگ، یکپارچه و با اختیارات جامع و کافی، و همچنین نظر به تاکید ماده ۱۱۵ قانون برنامه چهارم و آیین‌نامه اجرایی آن، مدیریت تخصصی و یکپارچه در امر حفاظت و احیای محدوده‌های تاریخی - فرهنگی متناسب با ظرفیت و توان هر شهر بایستی در دستور کار قرار گیرد.
12.با توجه به لزوم تعمیم و ترویج این رویکرد، نهادینه کردن آن از طریق آموزش، گفتمان‌سازی، اطلاع‌رسانی و فعالیت‌های فرهنگی - ترویجی در کلیه ابعاد و سطوح مختلف حرفه، نظام مدیریت و جامعه دانشگاهی و عموم مردم ضروری است.


منبع : پرتال سازمانی اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی
تعداد بازدیدها : تعداد بازدیدها : ۲۱۶
مطالب مرتبط با این موضوع :
نظری ارسال نشده است
نام :
پست الکترونیک :
شرح :
نظر :   برای ارسال نظر خود، دکمه ارسال را بزنید
کد امنیتی را وارد کنید

  
محمدرضا اخوان عبداللهیان
محمدرضا اخوان عبداللهیان
مدیر کل راه و شهرسازی خراسان رضوی

نظرشما در مورد پرتال اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی چیست؟
منوی اصلی
خدمات الكترونيك
نظرسنجی
اولین نمایشگاه تخصصی بین المللی مسکن و ساختمان با رویکرد سلامت ایمنی و محیط زیست - ۱۰-۱۲دیماه ۱۳۹۶
اولین جشنواره نشان طلاییHSE ا ۱۰ تا ۱۲دیماه ۱۳۹۶
دومین نمایشگاه حمل و نقل و صنایع وابسته - ۲۶-۲۸ آذرماه ۱۳۹۶
یازدهمین کنگره بین المللی مهندسی عمران- ۱۸-۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷
نسخه اولیه کتاب دیجیتال فرصت های سرمایه گذاری استان منتشر شد

تصاویر
همایش ها و اطلاعیه ها